Menu

Introductie
Wat voor een website is dit en wie zijn wij
Updates
Overzicht met de laatste wekelijkse updates
Recensies
Recensies van 759 spellen en spelverslagen van 459 spellen
Spel aan de Maas
Neem een kijkje in het archief van onze Rotterdamse spellenclub
Artikelen
Artikelen, interviews met spelauteurs en verslagen van spelevenementen
Aanbevolen
Lijstjes met onze tips en favorieten en de winnaars van spellenprijzen
Weblog
Het Spellengek-weblog voor diverse spelgerelateerde schrijfsels
Links
Links naar andere websites over bord- en kaartspellen
Winkels
Overzicht met spellenspeciaalzaken in Nederland en België

Weblog

Recensie: Ganz schön clever - 17 Jun 2018


Tussen de genomineerden van de Kennerspiel des Jahres van dit jaar stond tot mijn verbazing een zogenaamd “roll and write” spel. Roll and write spellen zijn spellen waar je eerst met een aantal dobbelstenen gooit en vervolgens kiest welke dobbelsteen je gebruikt om vervolgens iets op te schrijven of weg te strepen op een briefje (denk bijvoorbeeld aan Keer op Keer, Qwixx of Twenty one). Dit zijn doorgaans leuke, vlotte, spelletjes die dus te licht zijn voor een Kennerspiel-nominatie. Ik houd wel van dit type spellen en  mijn interesse was dus gewekt.

In Ganz schön clever gooi je met zes gekleurde dobbelstenen (waaronder één joker). De vijf kleuren zie je ook terug komen op de briefjes waar je je scores op verwerkt. Iedere kleur heeft zijn eigen vak op de briefjes en scoort op zijn eigen manier punten. In het gele vak moet je bijvoorbeeld proberen alle getallen in een kolom af te strepen, in het blauwe vak moet je zo veel mogelijk getallen weg strepen en in paarse vak moet je oplopende getallen invullen (waarbij je na een zes weer opnieuw mag beginnen).

Tijdens het spel kan je bonussen verdienen. Als je in het gele vak bijvoorbeeld een rijtje vol hebt dan zie je aan het eind van dat rijtje een vakje met je verdiende bonus (bijvoorbeeld gratis een blauw of groen vakje  afstrepen). Later in het spel lukt het zelfs vaak om met één dobbelsteen een soort kettingreactie op gang te brengen. Je maakt dan bijvoorbeeld het gele rijtje vol waardoor je een groen vakje mag afstrepen, maar misschien krijg je daar net als bonus dat je een blauw vakje mag afstrepen, etc. Naast het mogen afstrepen van getallen kan je ook bonussen verdienen waardoor je een keer een worp mag overgooien of waardoor je een keer een extra dobbelsteen mag kiezen om weg te strepen (dit houdt je bij in het grijze vak op je blaadje). De laatste bonus die je kan verdienen is een vosje (daarover zo meer).

Gans schön clever duurt afhankelijk van het aantal spelers 4 tot 6 rondes. In iedere ronde zijn de spelers om de beurt de actieve speler. De actieve speler gooit met de dobbelstenen en kiest er één uit. Alle dobbelstenen die een lagere waarde hebben dan de gekozen dobbelsteen, moet je dan afleggen. Met de resterende dobbelstenen gooi je nog een keer waarna je weer één dobbelsteen kiest en alle dobbelstenen met een lagere waarde aflegt. Daarna gooi je nog een derde en laatste keer en kies je nog een dobbelsteen. De actieve speler mag alle drie zijn gekozen dobbelstenen afstrepen op zijn velletje (met de bijbehorende bonussen). Daarna mogen de andere spelers (de zogenaamde passieve spelers) van de afgelegde dobbelstenen er één kiezen om die af te strepen op hun briefje (met de bijbehorende bonussen).  

Als het spel is afgelopen, is het tijd om de punten te tellen. Hiervoor kan je de achterkant van de briefjes gebruiken (heel handig!). Nadat voor ieder van de kleuren alle spelers hun score hebben bepaald, worden de vosjes nog gescoord. Voor iedere vos krijgt je nog een keer het aantal punten van de kleur waarin je het slechtst hebt gescoord. Daarna worden de scores opgeteld en wie de meeste punten heeft, heeft gewonnen.

… en de waardering

Ik snap wel dat Ganz schön clever genomineerd is voor de Spiel des Jahres, het is een topspel. Ik heb de andere twee genomineerden voor de Kennerspiel niet gespeeld, dus ik waag me niet aan een voorspelling, maar als Ganz schön clever zou winnen, dan zou ik daar heel goed mee kunnen leven.

In het spel is het in begin nog even wennen aan hoe de bonussen in elkaar grijpen, maar als je dat eenmaal doorhebt is het echt leuk om te proberen een kettingreactie te veroorzaken waarbij je links en rechts punten scoort. Soms wil je in een bepaalde kleur een vakje wegstrepen en kan je dat direct doen door de bijbehorende dobbelsteen te kiezen, maar soms kan je dat ook indirect via de bonussen doen. Het is heel bevredigend als je zo’n kettingreactie weet te activeren. Doordat je in een beurt telkens de dobbelstenen af moet leggen die lager zijn dan de dobbelsteen die je kiest, moet je regelmatig afwegen of je de hoge dobbelsteen pakt die je zo graag wil hebben maar waardoor je heel veel dobbelstenen af moet leggen of dat je dan maar een lage minder lekkere dobbelsteen pakt in de hoop dat je in je volgende worpen nog wel een keer goed zal gooien. Dit zijn lastige en dus leuke keuzes. Doordat je met je vosjes je slechtste kleur nog een keer scoort kan je je niet alleen maar focussen op twee of drie kleuren waar je voor de maximale score gaat.







Auteur: Wolfgang Warsch
Uitgever: Schmidt, 2018
Aantal spelers: 1-4
Leeftijd: vanaf 8 jaar
Speelduur: 20-30 minuten
Prijs: circa 12 euro

Recensie: El Dorado - 9 Jun 2018

Een jaar of tien geleden zorgde Dominion in zijn eentje voor een compleet nieuw spelgenre: de deckbouwer. Het idee uit het ruilkaartspel Magic: The Gathering dat spelers hun eigen deck samenstellen om daarmee te spelen werd hier gepromoveerd tot het spel zelf. Sindsdien hebben talloze deckbouwers het leven gezien. Meestal met kaarten, soms ook met dobbelstenen of fiches. Ook bordspellen ontkwamen er niet aan. Net als Reiner Knizia, van wie het verhaal gaat dat hij nooit andermans spellen speelt, te druk als hij het heeft met het ontwerpen van tientallen spellen tegelijk.

El Dorado is daarvan het resultaat. Het te bouwen deck is nu alleen geen doel op zich, maar een ondersteuning voor wat zich op het speelbord afspeelt: een race naar het mythische El Dorado, dwars door dichte jungles met daarin rivieren, bergen, verstopte dorpen en andere hindernissen.


Met de kaarten in je deck verplaats je je ontdekker over het speelbord. Ieder terrein vereist zijn eigen kaartsoort. Behalve je ontdekker naar de finish te helpen, kun je kaarten ook gebruiken om betere kaarten te kopen om sneller te kunnen bewegen. Ondertussen probeer je manieren te vinden om van je minder goede kaarten af te komen. Onderweg kun je op sommige plekken halt houden om daar een bonus te verdienen, maar regelmatig moet je daarvoor een omweg afleggen of even pas op de plaats maken.

Voor het raceparcours kun je kiezen uit verschillende scenario’s, ieder met zijn eigen uitdagingen en hindernissen. Uiteindelijk telt maar één ding: als eerste de finish bereiken.

...en de waardering

El Dorado is een spel zoals alleen Knizia ze kan ontwerpen: soepel, vlot, toegankelijk en spannend tot het einde. Het aantal verschillende kaarten dat je kunt kopen is relatief beperkt en altijd dezelfde set, maar de verschillende scenario’s zorgen voor veel variatie. Zoals je mag verwachten van de spellendoktor zijn ze goed gebalanceerd: zo zijn binnenbochten weliswaar korter, maar ook moeilijker dan buitenbochten. Maar zelfs als je je zou beperken tot één scenario biedt het spel genoeg variatie. Er valt veel te kiezen over hoe je je route plant.

Ik zou willen stellen dat El Dorado een van de beste Knizia’s is van de afgelopen tien jaar. Ondanks de nominatie voor de Spiel des Jahres in 2017 is het spel hier een beetje onder de radar gebleven. Wat mij betreft is dat niet terecht. Het speelt met alle aantallen even goed en is ook wat dat betreft een absolute aanrader. Ik kan niet wachten op de uitbreiding.







Auteur: Reiner Knizia
Uitgever: Ravensburger (2017)
Aantal spelers: vanaf 2 tot 4 
Leeftijd: vanaf 10 jaar 
Speelduur: 45 minuten
Prijs: circa 30 euro